Hashtagintro

LPG Gas Shortage: होर्मुजचा तणाव कमी, पण गॅस संकट कायम! भारतात LPG महागणार? मोठं कारण आलं समोर

LPG Gas Shortage: होर्मुजचा तणाव कमी, पण गॅस संकट कायम! भारतात LPG महागणार? मोठं कारण आलं समोर

युरोपीय देश सहसा हिवाळा सुरू होण्यापूर्वी मोठ्या प्रमाणात नैसर्गिक वायू खरेदी करून तो आपल्या राखीव साठ्यात साठवतात. यामुळे संपूर्ण हिवाळ्यात पुरवठा सुनिश्चित होतो. मात्र यावेळी परिस्थिती वेगळी आहे. वायूच्या वाढलेल्या किमतींमुळे, अनेक देशांनी पूर्वीइतकी खरेदी केलेली नाही आणि आता हिवाळा सुरू झाल्याने, त्यांच्यासमोर आपला साठा पुन्हा भरण्याचे आव्हान उभे राहिले आहे. परिणामी, युरोपला अचानक मोठ्या प्रमाणात वायू खरेदी करावा लागू शकतो. याचा जागतिक बाजारपेठेवर परिणाम होऊ शकतो आणि आशियाई देशांसाठी वायूच्या किमती वाढू शकतात.

सर्वात मोठा प्रश्न हा आहे की, युरोपमधील हिवाळ्यामुळे भारतातील वायूच्या किमती वाढून एलपीजीच्या तुटवड्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो का? युरोप सध्या नैसर्गिक वायूच्या कमी साठ्याच्या समस्येशी झुंजत आहे. 11 नोव्हेंबरपर्यंत, युरोपियन युनियन आणि युनायटेड किंगडम यांच्या वायू साठ्यात अंदाजे 810 टेरावॉट तास वायू शिल्लक होता. हा साठा गेल्या 10 वर्षांच्या हंगामी सरासरीपेक्षा अंदाजे 20% कमी आहे.

याचा अर्थ असा की, हिवाळ्याच्या सुरुवातीला युरोपमध्ये सामान्य वर्षांच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या कमी वायू उपलब्ध असतो. वायूच्या या तुटवड्याच्या पार्श्वभूमीवर, युरोपने द्रवीकृत नैसर्गिक वायूची आयात वाढवण्यास सुरुवात केली आहे. इकॉनॉमिक टाइम्समधील एका अहवालानुसार, आकडेवारी दर्शवते की युरोपची एलएनजी आयात ऑक्टोबरमधील 8.99 दशलक्ष टनांच्या तुलनेत नोव्हेंबरमध्ये 10.11 दशलक्ष टनांपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. नोव्हेंबर 2025 मध्ये अपेक्षित असलेल्या 11.81 दशलक्ष टनांपेक्षा हे प्रमाण अजूनही कमी आहे.

जर या वर्षी युरोपमध्ये तीव्र हिवाळा आला, तर उष्णतेसाठी लागणाऱ्या गॅसची मागणी आणखी वाढू शकते. परिणामी, आपल्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी त्यांना आंतरराष्ट्रीय बाजारातून अधिक गॅस खरेदी करावा लागेल. मर्यादित गॅस पुरवठ्याच्या पार्श्वभूमीवर युरोपमधील वाढत्या मागणीचा परिणाम आशियाई बाजारपेठांवरही होऊ शकतो. युरोपीय आणि आशियाई देश एलएनजी खरेदीसाठी एकाच जागतिक बाजारपेठेवर अवलंबून आहेत. त्यामुळे जर युरोपने जास्त दराने गॅस खरेदी केला, तर पुरवठादार आपली जहाजे अशा बाजारपेठांकडे वळवू शकतात जिथे त्यांना चांगला भाव मिळतो.

यामुळे आशियाई देशांसाठी गॅस खरेदी अधिक महाग होऊ शकते. आशियाची एलएनजी आयात नोव्हेंबरमध्ये अंदाजे 21.32 दशलक्ष टन असेल, जी ऑक्टोबरमधील 22.81 दशलक्ष टनांपेक्षा कमी आहे. चीन आणि जपानसारखे प्रमुख खरेदीदार देशही वाढलेल्या किमतींमुळे आयातीत कपात करत आहेत. गॅसच्या किमतींवरील दबावामागील एक प्रमुख कारण म्हणजे कतारकडून होणाऱ्या पुरवठ्यात झालेली घट. कतार हा जगातील आघाडीच्या एलएनजी निर्यातदारांपैकी एक आहे, परंतु पश्चिम आशियातील सुरू असलेल्या संघर्षामुळे त्याच्या निर्यातीवर परिणाम झाला आहे.

कतारकडून होणाऱ्या पुरवठ्यातील या घटीमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात गॅसची उपलब्धता कमी झाली आहे. याचा परिणाम किमतींवरही होत आहे. 13 नोव्हेंबर रोजी संपलेल्या आठवड्यात उत्तर आशियातील एलएनजीचा स्पॉट भाव प्रति दशलक्ष ब्रिटिश थर्मल युनिट्स 31.30 डॉलरवर पोहोचला. हा भाव फेब्रुवारी महिन्याच्या अखेरीस असलेल्या 10.40 डॉलरच्या पातळीपेक्षा जवळपास तिप्पट जास्त आहे. स्पॉट भाव म्हणजे ज्या किमतीवर तात्काळ किंवा अल्प मुदतीच्या वितरणासाठी वायू खरेदी केला जातो ती किंमत होय.

भारत आपल्या नैसर्गिक वायू आणि एलपीजीच्या गरजांचा एक मोठा भाग आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात वाढणाऱ्या गॅसच्या किमती आणि पुरवठ्यातील व्यत्यय यांचा देशावर परिणाम होऊ शकतो. जर युरोपमधील वाढत्या मागणीमुळे आशियासाठी एलएनजीची उपलब्धता कमी झाली, तर भारताला गॅससाठी जास्त किंमत मोजावी लागू शकते. याचा परिणाम उद्योग, वीज निर्मिती आणि नैसर्गिक वायू वापरणाऱ्या क्षेत्रांवर होऊ शकतो. एलपीजीसाठी आंतरराष्ट्रीय पुरवठा आणि किमती देखील महत्त्वाच्या आहेत.

एलएनजी आणि एलपीजी ही वेगवेगळी उत्पादने आहेत, त्यामुळे किमतींवरील परिणाम एकसमान किंवा तात्काळ असेलच असे नाही. भारतातील देशांतर्गत एलपीजीच्या किमती आणि उपलब्धता या सरकारी धोरणे, आयात व्यवस्था आणि देशांतर्गत पुरवठा यांसारख्या अनेक घटकांवर अवलंबून असतात. सध्याची सर्वात मोठी चिंता ही आहे की, युरोपला वर्षाच्या उत्तरार्धात आपल्या हिवाळ्यातील गरजा पूर्ण कराव्या लागतील आणि गॅस साठा पुन्हा भरावा लागेल. परिणामी आंतरराष्ट्रीय गॅसची मागणी दीर्घकाळासाठी जास्त राहू शकते. याचा परिणाम भारताच्या आयात बिलावर आणि ऊर्जा दरांवर होण्याची शक्यता आहे.

Source: TV9 Marathi Business

Read full article on TV9 Marathi Business

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

समाचार की भाषा चुनें / Choose News Language