पार्टी किंवा सामाजिक कार्यक्रमानंतर लोकांना अनेकदा डोकेदुखी, अपचन किंवा निद्रानाशाचा त्रास होतो आणि आराम मिळेल या आशेने ते कोणतीही औषधे घेतात. मात्र डॉक्टरांनी या सवयीबद्दल वारंवार सावध केले आहे. कारण मद्य आणि औषधांचे मिश्रण अनेकदा अत्यंत हानिकारक ठरू शकते. मेदांता हॉस्पिटलचे यकृत प्रत्यारोपण तज्ज्ञ डॉ. अरविंदर सिंग सोइन यांच्या मते, अल्कोहोलचा यकृतावर थेट परिणाम होतो आणि जेव्हा त्यासोबत औषधेही शरीरात जातात, तेव्हा यकृतावर दुहेरी भार पडतो. ज्यामुळे नुकसान होण्याचा धोका अनेक पटींनी वाढतो.
अल्कोहोल आणि बहुतेक औषधांवर यकृतामध्ये प्रक्रिया होते. जेव्हा त्यांचे एकत्र सेवन केले जाते, तेव्हा यकृतातील एन्झाइम्स त्यांच्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी स्पर्धा करतात. ज्यामुळे एकतर औषधाचा प्रभाव अधिक वाढतो किंवा शरीरात औषधाचा अतिरिक्त साठा होतो. यामुळे मळमळ, उलट्या, चक्कर येणे, बेशुद्ध होणे, हृदयाच्या समस्या, अंतर्गत रक्तस्राव आणि श्वास घेण्यास अडचण यांसारख्या गंभीर गुंतागुंती निर्माण होऊ शकतात.
पॅरासिटामॉलसारखी सामान्य ताप आणि वेदनाशामक औषधे अल्कोहोलसोबत वारंवार घेतल्यास यकृताचे गंभीर नुकसान होऊ शकते, कारण दोन्हीमुळे यकृतावर दबाव येतो. त्याचप्रमाणे, ऑक्सिकोडोनसारखी तीव्र वेदनाशामक औषधे अल्कोहोलसोबत घेतल्यास श्वसनक्रिया मंदावण्याचा आणि ओव्हरडोजचा धोका लक्षणीयरीत्या वाढतो. डॉक्टरांचा सल्ला आहे की, लोकांनी अल्कोहोल प्यायल्यानंतर कोणतीही वेदनाशामक औषधे घेण्यापूर्वी काळजीपूर्वक विचार करावा.
रक्तदाब किंवा मधुमेहाची औषधे घेणाऱ्या लोकांसाठीही मद्यपान करणे धोकादायक ठरू शकते. मद्यपानामुळे रक्तदाब अचानक कमी होऊ शकतो, ज्यामुळे चक्कर येऊ शकते किंवा व्यक्ती बेशुद्ध होऊ शकते. त्याचप्रमाणे मधुमेहाच्या काही विशिष्ट औषधांसोबत मद्यपान केल्यास रक्तातील साखरेची पातळी झपाट्याने कमी होऊ शकते. जे विशेषतः वृद्ध व्यक्तींसाठी धोकादायक ठरू शकते. डॉ. सोइन यांच्या मते, केवळ औषधांच्या बाबतीतच नव्हे, तर सर्वसाधारणपणेही एका विशिष्ट मर्यादेपलीकडे मद्यपान केल्यास यकृताला हानी पोहोचू शकते.
ते शिफारस करतात की, पुरुषांनी आठवड्यातून १० युनिट्सपेक्षा कमी आणि महिलांनी त्याहूनही कमी मद्यपान करावे. जे लोक आधीपासूनच कोणत्याही वैद्यकीय स्थितीसाठी औषधे घेत आहेत, त्यांनी मद्यपान करण्यापूर्वी किंवा नंतर डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टचा सल्ला घ्यावा, कारण प्रत्येक औषध आणि त्याचा प्रत्येक व्यक्तीच्या शरीरावरील परिणाम वेगवेगळा असू शकतो आणि स्वतःच्या मनाने निर्णय घेणे धोकादायक ठरू शकते.
Source: TV9 Marathi Health
