मद्यपान आरोग्यासाठी हानिकारक आहे. परंतु यकृत हा सर्वाधिक प्रभावित होणाऱ्या अवयवांपैकी एक आहे. यकृत शरीरातील हानिकारक पदार्थ काढून टाकण्यास आणि अनेक महत्त्वपूर्ण कार्ये करण्यास मदत करते. जेव्हा एखादी व्यक्ती सतत मद्यपान करत राहते, तेव्हा यकृतावरील ताण वाढतो. सुरुवातीला त्याचे परिणाम सहजासहजी लक्षात येत नाहीत. परंतु हळूहळू त्यामुळे गंभीर आजार होतो. यामुळे हा प्रश्न निर्माण होतो की, मद्यपान केल्यानंतर किती काळात यकृताची स्थिती बिघडायला सुरुवात होते?
सातत्याने जास्त प्रमाणात मद्यपान केल्याने काही आठवड्यांत किंवा महिन्यांत यकृतामध्ये चरबी जमा होऊ शकते. या स्थितीला अल्कोहोलिक फॅटी लिव्हर म्हणतात. यामध्ये यकृताच्या पेशींमध्ये अतिरिक्त चरबी जमा होते. विशेष म्हणजे या सुरुवातीच्या टप्प्यात बऱ्याच लोकांना कोणताही लक्षणीय त्रास जाणवत नाही. काहींना थकवा किंवा पोटाच्या वरच्या भागात अस्वस्थता जाणवू शकते. जर वेळेवर मद्यपान थांबवले, तर फॅटी लिव्हरमध्ये सुधारणा होऊ शकते.
जर एखादी व्यक्ती सतत अति प्रमाणात मद्यपान करत राहिली, तर यकृताला सूज येते. या स्थितीला अल्कोहोलिक हेपेटायटिस म्हणतात. भूक न लागणे, अशक्तपणा, पोटदुखी आणि डोळे किंवा त्वचा पिवळी पडणे ही त्याची लक्षणे आहेत. दीर्घकाळ मद्यपान केल्याने यकृताच्या पेशींना वारंवार नुकसान पोहोचते, ज्यामुळे व्रण तयार होतात आणि सिरोसिस नावाची गंभीर स्थिती निर्माण होते. यकृताची चांगली गोष्ट ही आहे की सुरुवातीच्या नुकसानीनंतर ते स्वतःला बरे करू शकते.
फॅटी लिव्हरच्या बाबतीत जर मद्यपान पूर्णपणे बंद केले, तर यकृतातील चरबीचे साठे कमी होऊ शकतात. उपचाराने आणि मद्यपान सोडल्याने सुरुवातीची सूजसुद्धा सुधारू शकते. जेव्हा हा आजार सिरोसिसपर्यंत वाढतो, तेव्हा यकृतावरील व्रण पूर्णपणे बरे होत नाहीत. त्यामुळे पुढील नुकसान कमी करण्यासाठी मद्यपान सोडणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. जर एखादी व्यक्ती नियमितपणे मद्यपान करत असेल, तर त्यांनी यकृताच्या तपासणीसाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. केवळ लक्षणांची वाट पाहणे हा योग्य मार्ग नाही.
Source: TV9 Marathi Health
